لطف الله هنرفر

29

اصفهان ( فارسى )

مرغوب‌تر است . بيد انجير را سر مرزهاى محصول‌ها مىكارند ، بعضى مواقع به اندازهء يك درخت بزرگ قد مىكشد و شاخ و برگ و خوشه‌هاى خيلى بزرگ پيدا مىكند . مصرف آن مخصوص روغن چراغ است . از دانه‌هاى بزرك ، روغن منداب گرفته مىشود كه مصرف زيادى دارد و روغن كمان كه سندروس به آن مىزنند كه مورد استفادهء نقّاشان است . كهكج هم از دانه‌هاى روغنى است كه از آن روغن چراغ مىگيرند . يونجه‌اى كه در اصفهان كاشته مىشود تا هفت سال ، سالى هفت دفعه ، چيده مىشود . شبدر اصفهان سه نوع است : يك‌چين ، هفت‌چين و كوهستانى . گرگرو گياهى است بين يونجه و شبدر كه طعمش شيرين است و اوايل شهريور تا نيمهء مهر كه گاهى ، هم آن را مخلوط با جو مىكارند و دو دفعه آن را مىدروند : دفعهء اول : اوايل بهمن تا اواسط اسفند و دفعهء دوم : از اواسط اسفند تا اواخر فروردين . براى دام‌ها علفى با منفعت‌تر از اين علف نيست . از خاصيّت خوردن اين علف است كه گوسفندهاى اصفهان ، كه در چلهء زمستان زادوولد مىكنند و برّه شير مىدهند ، تمام زمستان را مانند بهار سبز مىخورند . در هر زمينى كه گرگرو كشت شود ، اگر به‌جاى آن حاصلى بكارند ، مرغوب مىشود . مؤلف جغرافياى اصفهان از اين گياه به اسم « كركر » نام برده است . محصولات ديگر عبارت است از : علف احمر ، كه آن را علف ذرت هم مىنامند ، و خوراك گاو و گوسفند است ، شنبليله كه آن را در پاييز مىكارند و علف آن را در بهار به گاو مىدهند ، روناس كه به مصرف رنگرزى مىرسد و تنباكو كه در ممالك مجاور ايران هم مصرف دارد . بقولات و سبزيجات شامل محصولات زير است : شاهى ، تره ، تربچه ، گشنيز ، شبت ، بابونه ، بادرنجبويه ، ريحان ، نعناع ، ترخان ، مرزه ، شنبليله ، جعفرى ( اين سبزى از لحاظ عطر و مزه در اصفهان بهتر از نقاط ديگر ايران مىشود ) . چغندر و زردك ( هويج ) ، بادمجان ، شلغم قمريت ، كلم ، سيب‌زمينى ، كدو ، فلفل فرنگى ، سير ، پياز ، موسير ( موسير در چهارمحال